نوزاد هر چیزی را به دهان می‌برد، آب دهانش بیشتر شده و شب راحت نمی‌خوابد؛ طبیعی است که دنبال راهی برای آرام کردنش باشید. اما هر پیشنهاد «خانگی» یا «طبیعی» برای لثه نوزاد مناسب نیست. یخ‌زدن دندان‌گیر، مالیدن عصاره و روغن روی لثه یا استفاده خودسرانه از ژل بی‌حس‌کننده می‌تواند به جای آرامش، خطر تازه‌ای ایجاد کند. هدف این راهنما تسکین کوتاه‌مدت ناراحتی با روش‌های کم‌خطر و شناخت زمانی است که باید علت دیگری بررسی شود.
دندان‌درآوردن را از روی یک نشانه به‌تنهایی تشخیص ندهید. میل به جویدن در رشد طبیعی هم دیده می‌شود و هر بیداری شبانه یا گریه‌ای از دندان نیست. اگر کودک بی‌حال است، شیر نمی‌خورد، تب دارد یا رفتارش آشکارا با روزهای معمول فرق کرده، ابتدا وضعیت سلامت او اهمیت دارد. یک وسیله تازه نباید باعث شود پیگیری بیماری احتمالی عقب بیفتد؛ راهنمای نشانه‌های دندان‌درآوردن برای جدا کردن این پرسش از انتخاب روش تسکین نوشته شده است.
از یک تماس آرام و کوتاه شروع کنید
دست‌ها را بشویید و اگر کودک اجازه می‌دهد، لثه را با انگشت تمیز به‌آرامی ماساژ دهید. قرار نیست فشار زیاد بدهید یا لثه را با وسیله‌ای بسابید. چند لحظه امتحان کنید و واکنش کودک را ببینید. اگر سرش را برمی‌گرداند یا ناراحت‌تر می‌شود، اصرار نکنید. گاهی بغل کردن، صدای آشنا و بازی کوتاه بیشتر از ادامه دادن کاری که دوست ندارد به آرام شدنش کمک می‌کند.
برای هر بار بی‌قراری لازم نیست چند راه را پشت سر هم امتحان کنید. ابتدا گرسنگی، پوشک، خستگی و گرمای محیط را هم بررسی کنید. اگر هم‌زمان وسیله، خوراکی و دارو عوض شود، فهمیدن اینکه چه چیزی کمک کرده یا ناراحتی را بیشتر کرده دشوار می‌شود. یک روش ساده را کوتاه امتحان کنید و اگر کافی نبود، به جای افزودن پیشنهادهای اینترنتی، وضعیت کودک را دوباره بسنجید.
خنک باشد، نه یخ‌زده
دندان‌گیر مناسب، در صورتی که سازنده اجازه دهد، می‌تواند در یخچال خنک شود. آن را در فریزر نگذارید؛ سطح یخ‌زده و خیلی سخت می‌تواند لثه را آسیب بزند. حلقه سالم و متناسب با سن انتخاب کنید و قبل از دادن به کودک، پارگی، ترک و قطعه لق را بررسی کنید. راهنمای NHS برای تسکین دندان‌درآوردن هم میان خنک کردن در یخچال و یخ‌زدن تفاوت صریح می‌گذارد.
یک پارچه تمیز و خنک هم ممکن است برای تماس ملایم مفید باشد، اما پارچه یخ‌زده، تکه یخ پیچیده‌شده یا وسیله‌ای که می‌تواند تکه‌تکه شود انتخاب این کار نیست. هنگام استفاده کنار کودک بمانید و بعد وسیله را تمیز و خشک کنید. دندان‌گیر را با بند به گردن، تخت یا لباس وصل نکنید. وقتی کودک خوابش برد، وسیله جویدنی یا پارچه را در محل خوابش باقی نگذارید.
روی لثه چه چیزهایی نمالیم؟
عصاره وانیل، الکل، روغن‌های اسانسی مانند نعناع و ترکیب‌های ناشناخته را روی لثه نوزاد استفاده نکنید. طبیعی بودن یک ماده به معنی مناسب بودن آن برای دهان کودک نیست. مقدار مصرف، ترکیب واقعی و احتمال بلع در این توصیه‌ها معمولاً روشن نیست. اگر کسی از تجربه خوب خانواده‌اش می‌گوید، آن تجربه جای بررسی ایمنی ماده برای سن و وضعیت نوزاد شما را نمی‌گیرد.
ژل‌ها و محلول‌های حاوی بنزوکائین یا لیدوکائین نیز راه‌حل خانگی دندان‌درآوردن نیستند. FDA درباره خطر داروهای موضعی و زیورآلات دندان‌درآوردن هشدار داده است. گردنبند کهربا و مهره‌ای، حتی با تبلیغ تسکین درد، خطر خفگی و گیر کردن بند دارند. برچسب گیاهی یا هومیوپاتی هم تضمین ایمنی یک قرص یا ژل برای نوزاد نیست.
خوراکی را با وسیله تسکین اشتباه نگیریم
برای کودکی که هنوز غذای کمکی را شروع نکرده، به خاطر دندان‌درآوردن خوراکی تازه اضافه نکنید. برای کودک آماده غذای کمکی هم غذا باید با مهارت خوردن و بافت قابل استفاده او هماهنگ باشد و در حالت نشسته و زیر نظر بزرگسال ارائه شود. موز یا میوه یخ‌زده، تکه یخ و بیسکویت سفت را صرفاً چون سرد یا مخصوص دندان معرفی شده‌اند انتخاب نکنید. کوچک کردن غذا به‌تنهایی خطر خفگی را از بین نمی‌برد.
غذا و نوشیدنی شیرین را به عادت تسکین تبدیل نکنید. ممکن است کودک برای چند لحظه مشغول شود، اما این کار دلیل درد را مشخص نمی‌کند و برای دندان‌های درحال رویش هم انتخاب خوبی نیست. اگر شیر خوردن دردناک شده یا کودک مقدار کمتری می‌خورد، آن را یادداشت کنید و با پزشک مطرح کنید. ادامه یافتن کم‌خوری را نباید با عوض کردن خوراکی یا خرید دندان‌گیرهای بیشتر حل‌شده فرض کرد.
اگر درباره دارو سؤال دارید
اگر ناراحتی با روش‌های ساده آرام نمی‌شود، انتخاب مسکن را با پزشک کودک یا داروساز هماهنگ کنید. سن، وزن، بیماری زمینه‌ای، وضعیت آب‌رسانی و داروهای دیگر روی تصمیم اثر دارند. دوز یک کودک دیگر یا حجم پیشنهادی در یک پیام را برای نوزاد خودتان تکرار نکنید. نام ماده مؤثره و غلظت روی بسته را بخوانید؛ دو شربت با حجم ظاهراً یکسان ممکن است داروی یکسانی نداشته باشند.
دارو را برای خواباندن کودک یا پیشگیری از بیداری شبانه به برنامه همیشگی تبدیل نکنید. اگر به نظر می‌رسد هر شب به مسکن نیاز دارد، وقت بررسی علت است. توصیه‌های آکادمی اطفال درباره ناراحتی دندان‌درآوردن نیز از تسکین ساده و پرهیز از محصولات پرخطر شروع می‌شود. نام و زمان هر داروی داده‌شده را ثبت کنید تا مراقب بعدی ناخواسته آن را دوباره ندهد.
تب و بی‌حالی را به دندان نسبت ندهید
تب، اسهال قابل توجه، بی‌حالی، کاهش شیر خوردن، کم شدن پوشک خیس، استفراغ مکرر یا گریه غیرمعمول نیاز به ارزیابی دارند. برای نوزاد کوچک، تماس زودتر اهمیت بیشتری دارد. اگر کودک مشکل تنفس، کبودی، تشنج یا پاسخ‌دهی غیرعادی دارد، فوراً کمک اورژانسی بگیرید. راهنمای سلامت کودک HSE هم تأکید می‌کند که نباید علائم بیماری را خودکار به رویش دندان نسبت داد.
برای انتخاب وسیله، یک دندان‌گیر سالم و قابل شست‌وشو معمولاً از مجموعه‌ای پر از مدل‌های پیچیده کاربردی‌تر است. در راهنمای خرید دندان‌گیر جنس، اندازه و تمیزکاری جدا بررسی شده‌اند. امروز می‌توانید از ساده‌ترین کار شروع کنید: دست تمیز، تماس ملایم، وسیله خنکِ مجاز و توجه به حال کلی کودک. اگر این مسیر جواب نداد، قدم بعدی بررسی است؛ نه امتحان کردن ماده‌ای تازه روی لثه.
