پوسیدگی دندان نوزاد و کودکتان احتمالاً اولین چیزی نیست که وقتی کودک شما دندان درمیآورد به آن فکر کنید. بسیاری از کودان از مسواک داشتن و مسواک زدن سرباز میزنند. به همین علت بهراحتی میتوانیم بهانه بیاوریم و این کار سخت را انجام ندهیم(حرفم را باور کنید!). اما دندان نوزادان و حتی کودکان از زمانی که شروع به رویش میکنند میتواند خراب و پوسیده شود.
بعضی از مردم فکر میکنند شیر مادر باعث پوسیدگی دندان کودکان میشود؛ اما، تحقیقات شواهدی از این امر را تائید نکرده است. البته شما باید علل واقعی که باعث پوسیدگی و خرابی دندان کودکان میشود را بدانید تا بتوانید اقدامات صحیح را برای جلوگیری از آن بکنید.
جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان
- آیا شیر مادر باعث پوسیدگی دندان میشود؟!
- تغذیه با شیشه شیر و شیر خشک
- غذاهای شیرین و آبمیوهها
- توصیه به مادران شیرده
- جلوگیری از پوسیدگی دندان نوزاد و کودکان
آیا شیر مادر باعث پوسیدگی دندان میشود؟!
بر اساس تحقیقی که در سال 1999 توسط پی.ار اریکسون و ای.مظهری بر روی موضوع «بررسی نقش شیر مادر در ایجاد پوسیدگی دندان» انجامشده است، آزمونهای آزمایشگاهی آشکار کرد شیر مادر باعث خرابی دندان نمیشود. و این ناشی از آن است که شیر مادر عوامل ایمنی دارد که وجود باکتریهای مضر ایجادکننده پوسیدگی در دهان کودک را کم میکند و از پوسیدگی دندان جلوگیری میکند.
اما نوزادان و کودکان ممکن است به دلایل دیگری دچار مشکلات سلامتی دندان شوند، پس فقط این عامل که شما کودکتان را شیر میدهید به این معنی نیست که کودک کاملاً در امان است. مکملها و غذاهای جامد همچنان کودک شمارا در معرض خطر قرار میدهند.
تغذیه با شیشه شیر و شیر خشک
شیر خشک علت اصلی «پوسیدگی ناشی از شیر خوردن» در کودکان و نوزادان است. کودکانی که با شیشه شیر تغذیه میشوند شانس بیشتری برای ابتلا به پوسیدگی و مشکلات دندان دارند. پوسیدگی دندان کودک به علت وجود شکر اضافه در نوع لاکتوز موجود در شیر خشک ایجاد میشود. این شکر برای باکتریهای موجود در دهان مثل غذا عمل میکند، و به آنها اجازه میدهد رشد کنند و به لثه و دندانهای کودک آسیب بزنند.
شیر خشکی که به بچه داده میشود مخصوصاً در شب باعث بیشترین آسیب میشود چون کودک ممکن است هنگام شیر خوردن به خواب برود و زمانی که کودک خواب است، جریان بزاق متوقف خواهد شد، این امر باعث میشود شیر سرشار از لاکتوز برای مدت طولانی در دهان کودک باقی بماند. برای جلوگیری از این اتفاق،باید حتیالمقدور به تغذیه نوزاد را به صورتی تنظیم کنید که کودک دقیقاً قبل از به خواب رفتن تغذیه نشود؛ بنابراین بهطور طبیعی تولید بزاق بعد از غذا خوردن به تمیز شدن شیر داخل دهان کمک میکند.
یک علت دیگر برای پوسیدگی دندان در تغذیه با شیشه شیر، عادت آرامآرام شیر خوردن در بعضی کودکان است. اگر به کودک اجازه داده شود شیشه شیرش را همراه خود داشته باشد و از آن کمکم بنوشد، این کار در طولانی مدت، باعث میشود شیر برای مدت طولانی در دهان بماند، که باعث پوسیدگی ناشی از شیر خوردن میشود.این مشکل در کودکانی که به آنها اجازه داده میشود در سنین بالاتر تغذیه با شیشه شیر داشته باشند شایعتر است،که قطعاً شامل نوپایان هم میشود.
غذاهای شیرین و آبمیوه
اگر یک کودک در رژیم غذاییاش با غذاهای خیلی شیرین مثل آبمیوه یا شیرینی آشنا شود، این میتواند منجر به مشکلات جدی دندان شود. میان وعدههای متعدد در طول روز باعث میشود دندانها بارها و بارها با باکتریهای ایجادکنندهی پوسیدگی مواجه شوند.
همچنین شیر خشک با لاکتوز(برای مثال شکر) به باکتریها اجازه میدهد در دهان رشد کنند. بعلاوه، مخمرها و باکتریها ممکن است در سر شیشه یا پستانکهایی که به بچهها با تغذیه شیشه شیر داده میشود وجود داشته باشند،که میتوانند ایجاد پوسیدگی را سرعت بخشند.
بنابراین توصیهشده است که کودکان بالای یک سال حتیالمقدور نباید با شیشه شیر تغذیه شوند و شما باید تلاش کنید استفاده از پستانک را به حداقل برسانید. یکراه برای شروع این است که پستانک کودکتان را تا به خواب رفت از دهانش خارج کنید، تا به کودکتان آموزش دهید بدون پستانک بخوابد.
اما،اگر برنامه دارید برای اینکه خودتان به بچه شیر ندهید از شیشه شیر استفاده کنید، با دوشیدن شیر خودتان بهوسیله یک شیردوش، و استفاده از شیر خودتان بهجای شیر خشک مشکلات تغذیه با شیشه شیر را کمتر خواهید کرد.
کودکان بزرگتر علاقه بیشتری به شیرینی و بستنی دارند. پس سعی کنید خوراکیهای محتوی شکر را کمتر کنید و حتماً دندانهای نوپایتان را بعد از میل کردن شیرینی، مسواک بزنید.
توصیه به مادران شیرده
مادران شیرده هم میتواند به پوسیدگی ناشی از شیر دادن مبتلا شوند،مخصوصاً اگر دندانهایشان مستعد پوسیدگی باشند. دندانها مثل استخوان در بدن شما هستند، و برای محکم نگهداشتن آنها کلسیم نیاز است. مادران شیرده حتی باوجود مصرف زیاد مکمل کلسیم، معمولاً سطح کلسیم کمتری در بدنشان دارند. و این کلسیم فقط زمانی که شیردهی را متوقف کنند به سطح نرمال میرسد.
آیا تا به حال دقت کردهاید که یک نفر هنگام شیر دادن بهطور فوقالعادهای گرسنه است؟
مادران شیرده اغلب بهصورت اضطراری در بین دفعات شیر دادنشان میان وعده میخورند.اگر این میان وعدهها در شب باشد و دندانها خوب تمیز نشوند، غذایی که روی دندانها مینشیند میتواند باعث پوسیدگی دندان در مادران شیرده شود. زنان مستعد پوسیدگی دندان باید در دوران شیردهی مراقبت بیشتری از دندانهایشان داشته باشند.
جلوگیری از پوسیدگی دندان نوزاد و کودکان
بسیاری از مادران کودکانشان را یک سال یا بیشتر شیر میدهند، اما بسیاری هم فقط تا 4 یا 6 ماهگی، و حتی زودتر این کار را متوقف میکنند. و بههرحال، باید 
نوزادان را در حدود 6ماهگی با غذاهای جامد آشنا کرد، پس تغذیه با شیر مادر با سایر منابع غذایی تکمیل میشود. در کودکانی که با شیر مادر تغذیه نمیشوند، و بهجای آن شیر خشک جایگزین شده است، خطر پوسیدگی دندان کودک بیشتر است.
همچنین پوسیدگی در کودکان میتواند توارثی باشد، شما باید مطمئن شوید که بهداشت دندان کودک شما در بهترین حالت است تا از بروز هرگونه پوسیدگی جلوگیری شود. چند توصیهای که میتوان برای بهداشت بهتر دهان نوزاد داشت:
- سعی کنید تعداد دفعات تغذیه در شب مخصوصاً با شیر خشک را کاهش دهید.
- میان وعدههای شیرین یا آبمیوهها باید در طول روز داده شوند(ترجیحاً اصلاً داده نشوند) و باید از دادن آنها در طول شب کاملاً پرهیز کرد،بنابراین کودک با تکههای شیرینی در دهانش نمیخوابد.
- بعد از هر وعدهی غذایی یا میان وعده، باید با دادن آب بگذارید کودک دهانش را تمیز کند، یا بگذارید کودک مقدار بیشتری آب بنوشد تا هر ذرهی غذا یا شیر باقیمانده در دهانش پاک شود.
تا زمانی که از بهداشت دندان بهخوبی مراقبت کنید،میتوانید از کودکتان در برابر پوسیدگی دندان در سنین کم محافظت کنید.
امیدوارم این مقاله اطلاعات بیشتری درباره پوسیدگی دندان کودکان داده باشد!
